Технологиялык өнүгүү жана өз ара байланыш күчөгөн дүйнөдө дүйнө жүзү боюнча көптөгөн адамдардын дагы эле өз үнүн тийиштүү түрдө угуу үчүн күрөшүп жатканын көрүү капалантат. Бирок, Бириккен Улуттар Уюму (ONU) сыяктуу уюмдардын аракеттеринин аркасында өзгөрүүлөргө үмүт бар. Бул блогдо биз үндүн таасирин жана маанисин, ошондой эле ONU үнсүздөрдүн көйгөйлөрүн чечүү жана укуктары үчүн күрөшүү аркылуу аларга кандайча күч берерин изилдейбиз.
Үндүн мааниси:
Үн – адамдын инсандыгынын жана өзүн көрсөтүүсүнүн ажырагыс бөлүгү. Бул биз өз идеяларыбызды, тынчсызданууларыбызды жана каалоолорубузду жеткирүүчү каражат. Үндөр басылган же этибарга алынбаган коомдордо жеке адамдар жана коомчулуктар эркиндикке, өкүлчүлүккө жана адилеттүүлүккө жетүү мүмкүнчүлүгүнө ээ эмес. Муну түшүнүп, ONU дүйнө жүзү боюнча маргиналдашкан топтордун үнүн күчөтүү боюнча демилгелердин алдыңкы сабында турат.
Үнсүздөргө күч берүү боюнча ONUнун демилгелери:
ONU жөн гана сүйлөө укугуна ээ болуу жетишсиз экенин түшүнөт; ошондой эле сүйлөө укугу да болушу керек. Бул үндөрдүн угулуп, урматталышын камсыз кылуу да маанилүү. ONU үнсүздөргө жардам берүү үчүн кабыл алып жаткан негизги демилгелердин айрымдары:
1. Адам укуктары боюнча кеңеш (АУК): БУУнун курамындагы бул орган дүйнө жүзү боюнча адам укуктарын жайылтуу жана коргоо үчүн иштейт. Адам укуктары боюнча комиссия мүчө мамлекеттердеги адам укуктарынын абалын Универсалдуу мезгилдүү сереп механизми аркылуу баалап, жабырлануучулар жана алардын өкүлдөрү үчүн тынчсызданууларын билдирүү жана чечимдерди сунуштоо үчүн платформа түзөт.
2. Туруктуу өнүгүү максаттары (ТӨМ): БУУ жакырчылыкты, теңсиздикти жана ачкачылыкты жоюу менен бирге бардыгы үчүн тынчтыкты, адилеттүүлүктү жана бакубаттуулукту камсыз кылуу үчүн 17 Туруктуу өнүгүү максатын иштеп чыккан. Бул максаттар маргиналдашкан топторго өз муктаждыктарын аныктоо жана бул муктаждыктарды чечүү үчүн өкмөттөр жана уюмдар менен иштөө үчүн негиз түзөт.
3. БУУнун Аялдар түзүмү: Бул агенттик гендердик теңчилик жана аялдардын укуктарын кеңейтүү үчүн иштейт. Ал аялдардын үнүн күчөтүүчү, гендердик зомбулукка каршы күрөшүүчү жана аялдар үчүн жашоонун бардык тармактарында бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуучу демилгелерди колдойт.
4. Бириккен Улуттар Уюмунун Балдар фонду: Бириккен Улуттар Уюмунун Балдар фонду балдардын укуктарына көңүл бурат жана дүйнө жүзү боюнча балдардын жыргалчылыгын коргоого жана өнүктүрүүгө умтулат. Балдардын катышуу программасы аркылуу уюм балдардын жашоосуна таасир этүүчү чечимдерди кабыл алууда өз пикирин билдирүүсүн камсыз кылат.
Таасири жана келечектеги мүмкүнчүлүктөрү:
ONUнун үнсүздөргө үн берүүгө болгон умтулуусу дүйнө жүзү боюнча коомчулуктарда оң өзгөрүүлөрдү жаратып, олуттуу таасирин тийгизди. Маргиналдашкан топторго мүмкүнчүлүк берүү жана алардын үнүн күчөтүү менен ONU коомдук кыймылдарды күчөтөт, мыйзамдарды түзөт жана эски нормаларга каршы чыгат. Бирок, кыйынчылыктар дагы эле бар жана жетишилген прогрессти колдоо үчүн үзгүлтүксүз аракеттер талап кылынат.
Келечекте технология көп учурда этибарга алынбаган үндөрдү күчөтүүдө маанилүү ролду ойной алат. ОНУ жана анын мүчө мамлекеттери географиялык абалына же социалдык-экономикалык тегине карабастан, бардыгы үчүн инклюзивдүүлүктү жана жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу үчүн санариптик платформаларды, социалдык медианы жана жергиликтүү өнөктүктөрдү колдонушу керек.
аягында:
Үн – бул адамдар өздөрүнүн ойлорун, тынчсызданууларын жана кыялдарын билдирүү каналы. ONUнун демилгелери четтетилген коомчулуктарга үмүт жана прогресс алып келип, биргелешкен аракеттер үнсүздөргө күч бере аларын далилдейт. Дүйнөлүк жарандар катары биз бул аракеттерди колдоого жана бардыгы үчүн адилеттүүлүктү, бирдей өкүлчүлүктү жана инклюзивдүүлүктү талап кылууга милдеттүүбүз. Азыр үндүн күчүн таануу жана үнсүздөргө күч берүү үчүн биригүүгө убакыт келди.
Жарыяланган убактысы: 2023-жылдын 14-сентябры